Với sản phẩm là chiếc xe lăn đa năng thông minh dành cho người khuyết tật, nhóm Three Idiots gồm ba sinh viên Trần Quang Nam, Nguyễn Văn Tây, Dương Nguyễn Khánh Nam (lớp 09ece, thuộc chương trình tiên tiến, ngành hệ thống số, Trường ĐH Bách khoa Đà Nẵng) đã xuất sắc giành giải nhất khu vực miền Trung và toàn quốc trong cuộc thi Thiết kế ứng dụng vi điều khiển do Công ty Texas Instruments tổ chức.
Tháng 4.2013, Three Idiots bắt đầu lên ý tưởng tham gia cuộc thi. Được sự cố vấn và sự trợ giúp chuyên môn của TS Phạm Văn Tuấn (phó Giám đốc Trung tâm xuất sắc, phó trưởng khoa Điện tử – viễn thông Trường ĐH Bách khoa Đà Nẵng), Three Idiots bắt tay vào chế tạo xe lăn thông minh cho người khuyết tật.
Đề tài tuy không mới nhưng tính sáng tạo ở chỗ chiếc xe có khả năng sử dụng những công nghệ cao của Texas Instruments nhằm đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định, độ an toàn cao và xử lý các tình huống phát sinh.
Với một thiết bị đơn giản đội vào đầu như chiếc mũ, người khuyết tật khi sử dụng xe lăn chỉ cần lắc đầu là có thể điều khiển được. Người dùng nghiêng đầu về phía trước xe sẽ đi về phía trước, nghiêng đầu ra sau xe sẽ đi lùi, nghiêng sang trái hoặc phải thì xe rẽ trái hoặc phải.
Để tạo cảm giác thoải mái cho người sử dụng và tránh tình trạng nhầm lẫn giữa các hướng đi, các thuật toán xử lý tín hiệu số đã được áp dụng để chia các không gian chuyển động của đầu thành các vùng hay các ngưỡng tín hiệu phù hợp. So với cách điều khiển xe (bốn hướng) thì tính năng điều khiển chuột máy vi tính phức tạp hơn nhiều vì “chuột chuyển động đa hướng” và còn có thêm động tác nhấp chuột. Do đó khi ngồi xe lăn điều khiển chuột trên màn hình vi tính, người dùng cũng phải nghiêng đầu theo hướng muốn con trỏ chuột đi đến. Đầu nghiêng càng nhiều thì tốc độ di chuyển của chuột càng nhanh.
Với các thao tác chọn tập tin hay nhấp chuột, người dùng sử dụng đôi mắt để thực hiện. Mắt trái tương ứng với chuột trái, mắt phải tương ứng với chuột phải. Những thao tác điều khiển này không dễ đem lại kết quả chính xác nhưng trưởng nhóm Trần Quang Nam khẳng định: “Độ nhạy của chuột đã được tinh chỉnh sao cho người sử dụng có thể đưa chuột đến từng vị trí hay biểu tượng nhỏ trên màn hình máy tính. Với thao tác mắt, tụi mình đã làm hệ thống có thể phân biệt được nháy mắt tự nhiên để tránh khô mắt của cơ thể và nháy mắt chủ động do người dùng cố tình. Vì thế không hề có sự khó chịu nào gây ra cho người dùng”.
 |
| Nhóm Three Idiots |
Chiếc xe lăn của Three Idiots còn có một tính năng rất đặc biệt mà có lẽ chưa chiếc xe nào trên thị trường có được, đó là nhắn tin SMS và thực hiện cuộc gọi đến điện thoại người thân. Theo đó, người dùng có thể gửi tin nhắn và gọi điện cho người thân khi cảm thấy cần có sự trợ giúp. Đặc biệt trong trường hợp bị động, giả dụ như khi xe bị ngã hoặc đổ, hệ thống sẽ tự động gửi tin nhắn và gọi điện báo cho người thân ngay lập tức.
Từ một niềm đam mê…
Ba chàng trai Trần Quang Nam, Nguyễn Văn Tây, Dương Nguyễn Khánh Nam có chung một niềm đam mê. Tuy nhiên, để chế tạo thành công được chiếc xe lăn đa năng dành cho người khuyết tật, cả nhóm cũng đã vấp phải không ít khó khăn.
Chuyên về điện tử viễn thông, kinh nghiệm về cơ khí không nhiều, thời gian lại gấp rút nên 3 chàng trai phải vừa làm vừa tự mài mò, nghiên cứu tài liệu. Các linh kiện điện tử dùng để chế tạo xe lại không có ở Đà Nẵng nên phải nhập từ TP Hồ Chí Minh. Thời gian nhập linh kiện thường mất 4-5 ngày, trong 4-5 ngày đó nhóm không thể làm gì ngoài…đợi. Đến khi có đủ linh kiện thì lại xảy ra những tranh cãi về phương pháp chế tạo giữa các thành viên nhóm. Không thống nhất được ý kiến nên nhóm phải thử lần lượt các phương pháp của từng thành viên để có thể tạo ra sản phẩm tốt nhất.
“Nhiều khi không thống nhất ý kiến nên mọi người cứ thay nhau làm liên tục, sai và hỏng hóc linh kiện cũng liên tục, chi phí vì vậy tăng cao. Nhiều lúc tranh chấp gay gắt, khó khăn quá cũng nản nhưng vì đam mê với công việc chế tạo lớn hơn nên tụi mình đã theo đến cùng và đạt được kết quả như bây giờ. Từ việc tham gia chế tạo xe lăn, tụi mình đã học được cách phân chia công việc đúng theo thế mạnh của từng người vào từng thời gian hợp lí, tránh ảnh hưởng đến học tập và công việc riêng của từng người, làm giảm phần nào mâu thuẫn.”, Văn Tây – thành viên Three Idiots cho biết.
Sản phẩm xe lăn thông minh của nhóm Three Idiots được đánh giá là sản phẩm có ý nghĩa nhân văn rất lớn, đặc biệt là ở một nước đang phát triển như Việt Nam.
Trên thị trường hiện nay có các loại xe lăn áp dụng công nghệ điều khiển bằng joystick (điều khiển bằng tay), bằng mắt hoặc suy nghĩ. Tuy nhiên, xe điều khiển bằng joystick không phù hợp cho người bị liệt hết tay chân hoặc mất luôn cả tay chân. Xe điều khiển bằng mắt lại có giá thành quá cao. Xe điều khiển bằng suy nghĩ cũng dùng thiết bị đội vào đầu nhưng có kích thước lớn và nhiều dây nhợ để đọc suy nghĩ của con người.
Xe lăn của Three Idiots chi phí chỉ mất khoảng 10 triệu đồng, có nhiều tính năng hơn, đặc biệt là tính năng nhắn tin đến người thân. Dù sản phẩm xe lăn điều khiển bằng đầu còn những khiếm khuyết nhất định nhưng khả năng ứng dụng trong thực tế của nó rất cao.
Nhóm trưởng Trần Quang Nam chia sẻ: “Three Idiots sẽ cố gắng hoàn thiện chiếc xe lăn này để nó trở nên tiện dụng, an toàn hơn cho người sử dụng. Tụi mình hi vọng sau cuộc thi, sản phẩm của nhóm sẽ tìm được nhà tài trợ phù hợp để sản xuất ra thị trường VN và giúp ích cho xã hội”.
Huyền Trang – Một thế giới