Tôi đã trải qua quãng đời thơ ấu khá nặng nề. Ba tôi và anh trai mắc bệnh tim, mẹ tôi thì đau đầu kinh niên nên tôi vừa đi học, vừa phải chăm sóc cho những người thân của mình. Ba và anh trai tôi đã mất chỉ trong vòng một tháng, mẹ tôi cũng qua đời sau đó không lâu. Nỗi mất mát lớn lao của những người thân yêu giúp tôi nhận ra, cuộc sống thật ngắn ngủi. Bởi lẽ đó, khi còn hơi thở, tôi sẽ làm thật nhiều việc nhân đức.
“Bén duyên” với trẻ khuyết tật Việt Nam
Mùa xuân năm 1990, tôi sang Việt Nam lần đầu tiên để tìm hiểu, khám phá đất nước bạn. Gần đến ngày về nước, tôi đã đặt chân tới tỉnh Bến Tre. Tại đây, tôi tới thăm 4 gia đình có trẻ nhỏ khuyết tật và thấy cả bốn bà mẹ đều thể hiện đức hy sinh và lòng yêu thương đối với những đứa con dị dạng, xấu xí nhất trong gia đình. Họ đau đáu một nguyện ước, những đứa con khuyết tật của họ được học hành để sau này không trở thành phế nhân, không là nặng gánh cho xã hội. Tôi đã giật mình khi biết ở Bến Tre có tới hơn 1.000 trẻ khuyết tật, trong khi số trường nuôi dạy trẻ khuyết tật rất ít, một vài địa phương muốn xây dựng trường nhưng lại thiếu vốn đầu tư. Rồi hình ảnh về một đất nước rất ít xe ô tô, thậm chí là xe mô tô cũng chưa nhiều vẫn còn lưu lại trong tâm trí tôi cho đến ngày nay. Thêm vào đó là hình ảnh nhiều người dân còn đi chân đất, nhiều gia đình có trẻ khuyết tật không được tới trường, không có cơ hội hòa nhập cộng đồng. Tất cả những hình ảnh ấy đã làm tôi “bén duyên” với trẻ khuyết tật Việt Nam, đặc biệt là mảnh đất Bến Tre, mảnh đất có thể nói là khó khăn nhất trong các tỉnh ở miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ.
Từng tốt nghiệp khoa Tâm lý trẻ khuyết tật trường Đại học Tổng hợp Kyoto (Nhật Bản) và có đến 28 năm dạy trẻ khuyết tật tại Trường Tiểu học Kyoto, tôi càng có thêm nhiệt huyết giúp đỡ trẻ khuyết tật tỉnh Bến Tre sau khi nhận được lời đề nghị hợp tác của ông Lê Huỳnh, lúc đó là Phó Chủ tịch tỉnh Bến Tre, nay là Chủ tịch Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo, người tàn tật và trẻ mồ côi tỉnh. Sau khi ông Huỳnh cho tôi xem những thước phim tư liệu về nạn nhân chất độc da cam, về những mảnh đời khuyết tật, trái tim tôi bị lay động, thôi thúc tôi phải dành tình cảm, tâm sức cho những đứa trẻ kém may mắn.
Kết thúc chuyến khám phá về đất nước, con người Việt Nam, trở về Nhật, tôi bắt tay ngay vào việc kêu gọi, giúp đỡ trẻ khuyết tật tỉnh Bến Tre. Tôi lên Đài Truyền hình Kyoto kể lại hết những gì tai nghe mắt thấy về trẻ khuyết tật ở Bến Tre. Tôi cũng cho chiếu cả những bức ảnh, băng phim sưu tầm được về vấn đề này. Nói không quá rằng, tối hôm ấy tôi đã đánh thức bầu không khí thiu thiu ngủ của cả tỉnh Kyoto. Người Nhật chúng tôi cũng trải qua nỗi đau mất mát trong Thế chiến II, lại theo dõi sát sao và hết sức khâm phục cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam, có lẽ đấy là cơ sở dẫn đến sự hưởng ứng lời kêu gọi tài trợ của tôi. Tôi tiếp tục đứng ra vận động tài trợ và xin thành lập tổ chức Hội Trợ giúp trẻ khuyết tật Việt Nam (SVCA) để thuận lợi trong việc tìm kiếm nhiều cơ hội cho trẻ khuyết tật Việt Nam. Hội đã ra đời sau đó không lâu và tôi được bầu làm Tổng Thư ký, hiện số hội viên đã lên tới gần 400 người.
Mỗi thành viên trong Hội, hàng tháng góp quỹ 40USD. Điều quan trọng hơn là mọi người đều phải nhiệt tâm, hăng hái trong công tác quyên góp hỗ trợ cho trẻ em khuyết tật Việt Nam. Hội cũng đã thu hút được nguồn tài trợ quốc tế của Bộ Bưu chính – Viễn thông Nhật. Sự giúp đỡ của tôi và các bạn hội viên đã được đổi lại khi được tận mắt nhìn thấy những nụ cười vui và ánh mắt mừng rỡ của trẻ khuyết tật khi được cắp sách đến lớp học, được thỏa thích với những lớp năng khiếu phù hợp với từng dạng tật. Đối với riêng mình, tôi thật sự cảm động khi được lũ trẻ trìu mến gọi là “mẹ” và thể hiện nỗi nhớ bằng động tác, cử chỉ thật gần gũi, thân thương.
Nỗ lực giúp trẻ khuyết tật phục hồi chức năng
Trong một dịp tình cờ, tôi đã rất ấn tượng khi thấy một bé trai bị khiếm thị có thể diễn đạt tình cảm của mình trên phím đàn piano, một bé gái rất khó phát âm lại muốn bày tỏ lòng mình trên những bức vẽ… Từ ấn tượng ấy, với mong muốn có thật nhiều trẻ khuyết tật được phục hồi chức năng, được sống vui vẻ, tôi đã quyết định đưa chương trình phục hồi chức năng xuống cộng đồng. Các bác sĩ, chuyên gia Nhật Bản đã tình nguyện giúp tôi, họ dành những ngày nghỉ phép để đến Việt Nam hướng dẫn cho cán bộ y tế, cha mẹ của trẻ khuyết tật các bài tập phục hồi chức năng cho trẻ ngay tại nhà. Hiệu quả thật bất ngờ, nhiều trẻ nằm liệt trên giường từ 5 đến 10 năm đã có thể tự đứng lên và bước những bước đi đầu tiên trong đời cùng chiếc nạng gỗ.
Luôn nỗ lực làm những điều tốt đẹp nhất có thể cho trẻ khuyết tật tỉnh Bến Tre, những năm trở lại đây, tôi và các thành viên trong Hội SVCA đã và đang dồn mọi nỗ lực để thực hiện hai chương trình mang tính xã hội rộng lớn, đó là chương trình phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng (gọi tắt là CBR) và chương trình chăm sóc sức khỏe ban đầu cho bà mẹ và trẻ em (MCH). Chương trình CBR phấn đấu gom toàn bộ trẻ bị khuyết tật của tỉnh để chữa trị, tập luyện, phục hồi chức năng thần kinh, chân tay ngay tại địa phương. Còn chương trình MCH đặt mục tiêu giảm thiểu việc sinh ra số trẻ bị dị tật, khuyết tật hoặc chậm phát triển về trí tuệ, bằng việc chăm sóc bà mẹ ngay từ khi mang bầu đến tận khi sinh nở, chăm sóc trẻ sơ sinh từ lúc mới chào đời cho đến khi tròn tuổi. Nhưng muốn làm được như vậy thì từng xã phải có cơ sở y tế mạnh, có những chuyên gia y tế, vì thế tôi cùng các hội viên cố gắng cung cấp trang thiết bị, phòng tập luyện cho trẻ khuyết tật ở mỗi xã, mở lớp đào tạo y tá, tuyên truyền về việc chăm sóc sản phụ, thai nhi… Làm được những việc như vậy ở xã nào, chúng tôi gọi là xã đã xóa điểm trắng. Bến Tre có khoảng 160 xã, chúng tôi đã xóa điểm trắng được gần 60 xã. Bên cạnh đó, tôi còn hỗ trợ nhiều nơi khác ở Bến Tre như: Bệnh viện Y học Cổ truyền Trần Văn An, Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Đình Chiểu, Bệnh viện Đa khoa khu vực Cù Lao Minh… với số tiền hỗ trợ lên tới hàng trăm nghìn USD. Tại Bệnh viện Y học Cổ truyền Trần Văn An, tôi hỗ trợ nhiều trang thiết bị y tế, đầu tư xây dựng Khoa Phục hồi chức năng với kính phí khoảng 400 triệu đồng.
Tại Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo, người tàn tật và trẻ mồ côi tỉnh Bến Tre, thay mặt Hội SVCA, tôi đã có buổi họp với UBND tỉnh về việc thành lập Trung tâm hỗ trợ toàn diện cho trẻ khuyết tật, kinh phí ban đầu do SVCA tài trợ. Đây sẽ là một trung tâm can thiệp sớm, nhằm phát hiện, điều trị và phục hồi chức năng sớm để phát triển cuộc sống chất lượng cho trẻ, giảm thiểu tình trạng khuyết tật, cải thiện sự lo lắng bất an của gia đình. Các chuyên gia của Hội SVCA cũng sẽ tập huấn và tiếp tục làm cố vấn cho Trung tâm hoạt động có hiệu quả nhất.
Tôi luôn coi Bến Tre như quê hương thứ hai của mình, vì thế vào mỗi dịp nghỉ đông, nghỉ hè ở Nhật Bản, tôi đều có mặt tại Bến Tre và xuống thăm tận nhà dân, đến từng trạm y tế xã, vào lớp học gặp gỡ, động viên các cán bộ y tế, giáo viên, các em học sinh khuyết tật. Qua những lần gặp gỡ ấy càng khiến tôi xích lại gần hơn, làm việc nhiều hơn để giúp trẻ khuyết tật của Bến Tre có cơ hội phục hồi chức năng, trở thành người có ích.
(Theo Tạp chí Người Bảo trợ)